Niste prijavljeni

Dragi posjetioče, Dobrodošli na Otvoreni Forum - Novi Pazar. Ukoliko je ovo Vaša prva posjeta molimo vas pročitajte Pomoć. U pomoći je objašnjeno kako ovaj forum radi. Morate biti registrirani kako bi vidjeli sve teme i sve forume. Molimo vas da se registrirate ili da ovdje pročitate kako se registrirati. Ukoliko ste već registrirani molimo ulogirajte se ovdje.

hobbes

Profesionalac

(10)

  • »hobbes« je muško

Postovi: 1.679

Datum registracije: 21.08.2002

Lokacija: izbegavam

  • Poruku poslati

101

Ponedjeljak, 30. Decembar 2002

DOGODILO SE 30. DECEMBRA

1691 - Umro je engleski hemičar i fizičar Robert Bojl, koji je prvi uočio razliku izmedju hemijskih elemenata i spojeva i postavio zakon o odnosu pritiska i zapremine. Izolovao je metil alkohol i aceton.

1803 - Bivša francuska kolonija Lujzijana, koju je iste godine francuski car Napoleon I prodao Amerikancima, ušla je u sastav SAD. Time je skoro udvostručena američka teritorija.

1864 - Rodjen je srpski slikar Marko Murat, jedan od osnivača umetničkog društva "Lada" 1904. u Beogradu. Najuspešnijim njegovim delima smatraju je pejsaži u kojima prikazuje autentičnu atmosferu Dalmacije ("Šipanska luka", "Proleće u Šipanu").

1865 - U Bombaju je rodjen engleski pisac Radjard Kipling, majstor kratkih priča u kojima je prikazao život u Indiji. Dobitnik je Nobelove nagrade za književnost 1907. ("Knjiga o džungli", "Hrabri kapetan", "Kim", "Priče za decu").

1886 - Nemačka i Portugalija su potpisale sporazum kojim su odredile granice izmedju Angole i nemačke Jugozapadne Afrike (Namibija).

1903 - U požaru u čikaškom pozorištu "Irikvoi" poginulo je 588 ljudi.

1906 - Rodjen je Kerol Rid, uz Dejvida Lina, vodeći britanski filmski režiser posle Drugog svetskog rata. Dobitnik je Oskara za mjuzikl "Oliver" ("Zvezde gledaju s neba", "Treći čovek", "Naš čovek u Havani", "Agonija i ekstaza").

1915 - Nemačka podmornica je kod Krita u Prvom svetskom ratu torpedovala britanski putnički brod "Persija". Poginulo je 330 od 501 putnika i člana posade.

1916 - U Petrogradu je ubijen i bačen u reku Nevu kaludjer mistik Grigorij Jefimovič Raspućin, veoma uticajna ličnost na dvoru ruskog cara Nikolaja II Romanova i miljenik carice Aleksandre. Ubistvo je izvršila grupa oficira koji su njegovom smrću želeli da spase ugled monarhije.

1922 - Zvanično je osnovan SSSR (Savez Sovjetskih Socijalističkih Republika), stvaranjem konfederacije Rusije, Belorusije, Ukrajine i Transkavkaske Federacije.

1933 - Pripadnik rumunske organizacije "Gvozdena garda" ubio je premijera Jona Duku. Na mesto premijera došao je profašista George Tartaresku koji je potom Rumuniju približio Silama osovine.

1944 - Umro je francuski pisac i muzikolog Romen Rolan, kosmopolit, pacifista, često nazivan francuskim Tolstojem i savešću svoga vremena. Njegov književni opus sadrži 75 knjiga iz različitih oblasti, a najpoznatiji su romani "Žan Kristof", "Kola Brenjan" i romansirane biografije. Dobitnik je Nobelove nagrade za književnost 1915.

1947 - Rumunski kralj Mihail I abdicirao je pod pritiskom komunista koji su potom proglasili Narodnu Republiku Rumuniju.

1968 - Umro je norveški državnik Trigve Li, prvi generalni sekretar UN od 1946. do 1952. Pre Drugog svetskog rata bio je sekretar Socijalističke partije Norveške i ministar pravosudja, a posle nemačke invazije na Norvešku 1940. šef diplomatije u izbegličkoj vladi u Londonu.

1988 - Jugoslovenski premijer Branko Mikulić i njegova vlada podneli su ostavku zbog brojnih kritika da vlada nije u stanju da reši ekonomsku krizu u zemlji.

1990 - Vlasti Albanije su prvi put dozvolile Jevrejima iseljavanje u Izrael.

1991 - Na sastanku u glavnom gradu Belorusije Minsku lideri Zajednice Nezavisnih Država, nastale posle raspada SSSR, nisu uspeli da se dogovore o zajedničkoj vojsci, pa je svim bivšim sovjetskim republikama prepušteno da formiraju sopstvene oružane snage.

1993 - Izrael i Vatikan su, posle dva milenijuma uglavnom neprijateljskih odnosa izmedju rimokatoličke crkve i Jevreja, potpisali sporazum o medjusobnom priznavanju i uspostavljanju punih diplomatskih odnosa.

1997 - Kina i Južna Afrika su potpisale sporazum o uspostavljanju diplomatskih odnosa od 1. januara 1998.

2000 - General Omar el-Bašir izabran je po drugi put za predsednika Sudana i obećao da će nastaviti sa uspostavljenjem mira u zemlji u kojoj je oko dva miliona ljudi poginulo u sukobima u gradjanskom ratu ili umrlo od gladi. El-Bašir je došao na vlast državnim udarom 1989, a pobedio je na izborima 1995. godine.

2001 - U požaru izazvanom eksplozijom pirotehničkih rekvizita u centru Lime, glavnom gradu Perua, život je izgubilo oko 300 ljudi.

maleccka

Zlatna sredina

(10)

  • »maleccka« je žensko

Postovi: 374

Datum registracije: 24.07.2002

Lokacija: e to ni ja ne znam

  • Poruku poslati

102

Utorak, 31. Decembar 2002

31.12.2002.

- Večeras najveći dio čovječanstva dočekuje Novu godinu. Proslavljanje Nove godine, prema antičkim piscima, potiče od svetkovine rođenja Sunca, a gašenje i paljenje svjetla u ponoć podseća na običaj starih Egipćana da u pola noći najave dolazak svjetlosti. Stari Persijanci Novu godinu su proslavljali darujući jedni drugima jaja, a Rimljani skupocjene poklone. Kao početak Nove godine, 1. januar počeo je da se proslavlja u vrijeme vladavine rimskog državnika Julija Cezara, a kasnije su to prihvatili i hrišćani. Neki narodi, naročito u Aziji i Africi, Novu godinu ne dočekuju na dan prihvaćen u najvećem dijelu svijeta. Doček Nove godine u sadašnjem smislu kod nas ranije nije postojao. Mladići obučeni u narodnu nošnju obilazili su kuće i pjesmom čestitali ukućanima Novu godinu.

[SIZE=1]...Moj stari kofer opet miriše na sive ceste...[/SIZE]

hobbes

Profesionalac

(10)

  • »hobbes« je muško

Postovi: 1.679

Datum registracije: 21.08.2002

Lokacija: izbegavam

  • Poruku poslati

103

Srijeda, 01. Januar 2003

DOGODILO SE 1. JANUARA

45. p.n.e. - Stupio je na snagu novi, Julijanski kalendar, kojim je Gaj Julije Cezar, prema savetima grčkog astronoma iz Aleksandrije Sosigena, reformisao računanje vremena tako što je za početak godine odredio 1. januar umesto 1. marta. Papa Grgur XIII je reformisao taj kalendar 1582, što je najveći broj zemalja prihvatio, dok su Julijanski zadržale srpska, ruska i još neke pravoslavne crkve.

1502 - Portugalski moreplovci uplovili su u zaliv Guanabara i nazvali to mesto Rio de Žaneiro (Januarska reka). Grad koji je potom nastao bio je prestonica Brazila od 1763. do 1960, kada je za glavni grad određena novoizgrađena Brazilija.

1526 - Hrvatsko plemstvo je na saboru u gradu Cetinu izabralo za kralja Ferdinanda Habsburga, nadajući se da će im nadvojvoda Ferdinand obezbediti bolju odbranu od Turaka nego erdeljski knez Ivan Zapolja. Hrvatska je postala deo Habsburške monarhije.

1801 - Stupio je na snagu akt o ujedinjenju Velike Britanije i Irske, čime je stvoreno Ujedinjeno Kraljevstvo.

1803 - Danska je zabranila uvoz robova u Dansku Zapadnu Indiju i postala prva zemlja koja je zabranila ropstvo.

1823 - Rođen je mađarski pesnik Šandor Petefi, jedan od vođa nacionalnog pokreta 1948. Otac mu je bio Srbin Stevan Petrović, a Šandorovo kršteno ime je Aleksandar. Smatra se najtalentovanijim i najboljim mađarskih lirskim pesnikom 19. veka. Njegova poezija je imala veliki uticaj na južnoslovenske pesnike, posebno na Đuru Jakšića i Jovana Jovanovića Zmaja. Poginuo je 1849. u bici kod Šegešvara ("Petefijeve pesme", "Apostol", "Vitez Janoš").

1833 - Velika Britanija je proglasila suverenitet nad Foklandskim ostrvima u Atlantiku, koja su pre toga bila pod španskom kolonijalnom vlašću.

1863 - Tokom Američkog građanskog rata predsednik SAD Abraham Linkoln potpisao je Zakon o oslobađanju robova.

1877 - Britanska kraljica Viktorija I proglašena je caricom Indije.

1880 - U Srbiji su uvedene obavezne metarske mere, merna jedinica za dužinu postao je metar i zvanično su prestale da važe mere poput aršina, lakta, pedlja.

1901 - Države Novi Južni Vels, Viktorija, Kvinslend, Južna Australija, Zapadna Australija i Tasmanija su osnovale australijsku zajednicu s Edmundom Bartonom kao prvim premijerom, koja je te godine u statusu dominiona postala član Britanskog komonvelta.

1915 - Rođen je srpski pisac Branko Ćopić, nastavljač tradicije seoske pripovetke srpskog realizma (Kočić, Chorović, Veselinović). Humorista, autor rodoljubive i dečije poezije, jedan je od najplodnijih i najpopularnijih jugoslovenskih pisaca u periodu posle Drugog svetskog rata. Godine 1984. izvršio je samoubistvo ("Pod Grmečom", "Doživljaji Nikoletine Bursaća", "Gluvi barut", "Osma ofanziva", "Bašta sljezove boje").

1925 - Naziv glavnog grada Norveške Kristijanija (od 1674), promenjen je u Oslo.

1958 - Stupio je na snagu ugovor o osnivanju Evropske ekonomske zajednice, poznate kao Zajedničko tržište, koji su 25. marta 1957. u Rimu potpisale Belgija, Zapadna Nemačka, Italija, Luksemburg, Francuska i Holandija.

1959 - Posle dvogodišnjeg gerislkog rata na Kubi je preuzeo vlast vođa revolucionarnog pokreta "26. jul" Fidel Kastro, a diktator Fulhesio Batista je pobegao u Dominikansku republiku.

1965 - Pod vodstvom lidera pokreta "Al fatah" Jasera Arafata formirana je Palestinska oslobodilačka organizacija.

1972 - Umro je francuski pevač i glumac Moris Ševalije. Popularni interpretator u operetama i pariskim zabavnim pozorištima najzapaženije uloge na filmu ostvario je u filmskim muzičkim komedijama ("Ljubavna parad", "Vesela udovica", "Žiži").

1979 - SAD i Kina su uspostavile diplomatske odnose, 30 godina posle osnivanja Narodne Republike Kine.

1993 - Radio Televizija Srbije otpustila je više od 1.500 radnika u Beogradu, među kojima je najviše bilo novinara koji su se suprotstavljali ratnoj propagandnoj politici radija i TV, "govoru mržnje", nepoštovanju profesionalnog kodeksa i kršenju profesionalnih kriterijuma uređivačke politike.

1993 - Češka i Slovačka su postale samostalne države, čime je prestala da postoji Čehoslovačka, osnovana 1918.

1994 - U SR Jugoslaviji rast cena dostigao je fantastičnu cifru od 315.563.558 odsto, cene su se u proseku povećavale 62 odsto dnevno, dva odsto na sat i O,029 odsto u minuti.

1995 - U Bosni je stupio na snagu četvoromesečni prekid neprijateljstava postignut uz posredovanje bivšeg predsednika SAD Džimija Kartera.

1998 - Islamski fundamentalisti su na zapadu Alžira masakrirali više od 400 ljudi, uključujući žene i decu, u najgorem nasilju tokom šestogodišnjeg terora oružanih islamističkih grupa.

1999 - Zvanično je puštena u promet jedinstvena evropska valuta evro i oko 300 miliona ljudi u 11 od 15 zemalja Evropske unije dobilo je istu valutu prvi put od vremena Rimskog carstva. Grčka se, kao 12. članica, pridružila 2001, a zamena nacionalnih valuta u evro počela je 1. januara 2002.

2000 - Velika Britanija je zvanično ukinula stare imperijalne mere, kao što su funta (453,59 grama) i unca (28,35 grama) i uvela evropski merni sistem.

2001 - U Zagrebu je preminuo Fabijan Šovagović (68) jedan od najvećih glumaca Hrvatske i bivše Jugoslavije.

hobbes

Profesionalac

(10)

  • »hobbes« je muško

Postovi: 1.679

Datum registracije: 21.08.2002

Lokacija: izbegavam

  • Poruku poslati

104

Četvrtak, 02. Januar 2003

DOGODILO SE NA DANAŠNJI DAN, 2. JANUAR

1492. Španija pod kraljem Ferdinandom Aragonskim preuzela grad Granadu od Mavara, poslednje mavarsko uporište na Pirinejskom poluostrvu.

1799. Trupe francuskog generala Napoleona Bonaparte ušle u Siriju.

1837. Rođen ruski kompozitor, pijanista i dirigent Milij Balakirjev, pokretač i idejni vođa kompozitorske grupe "Balakirjevljev kružok" ili "Velika petorica", koju su još činili Kjuj, Musorgski, Rimski-Korsakov i Borodin. U muzička dela unosio elemente ruskog i orijentalnog folklora.

1839. Francuski pronalazač i začetnik fotografije Luj Dager snimio prvu fotografiju Meseca.

1898. Rođena srpska glumica Ljubinka Bobić, članica Narodnog pozorišta u Beogradu od 1920. Tokom duge karijere tumačila najrazličitije likove, a nenadmašnom se smatra njena interpretacija Živke u komediji "Gospođa ministarka" Branislava Nušića.

1905. Rusija u rusko-japanskom ratu prinuđena da Japanu preda lučki grad Port Artur. Japanci zarobili rusku flotu u luci tako što su potopili trgovačke brodove i zatvorili ulaz u luku.

1915. Okončana petodnevna bitka kod Sarikamisa u Prvom svetskom ratu tokom koje je ruska vojska nanela težak poraz vojsci Ahmet-Paše. Turci izgubili 77.000 od 95.000 vojnika.

1918. Umro francuski pisac Edmon Rostan, koji je u jeku naturalizma oživeo romantični teatar i pokušao da mu vrati stari sjaj. Njegov "Sirano de Beržerak" osvojio tadašnju publiku i održao se na pozorišnim repertoarima do danas.

1920. Rođen Isak Asimov, američki pisac naučno-fantastične proze.

1942. Japanci u Drugom svetskom ratu zauzeli glavni grad Filipina Manilu.

1943. Odstupajući pred sovjetskom Crvenom armijom Nemci u Drugom svetskom ratu počeli povlačenje sa Kavkaza.

1955. U Panami ubijen predsednik, pukovnik Hose Antonio Remon. Nasledio ga prvi potpredsednik Hose Ramon Gisado koji je bio na vlasti manje od dve sedmice, oboren pod optužbom da je učestvovao u zaveri u kojoj je ubijen Remona.

1959. Lansiran prvi vasionski brod ka Mesecu, sovjetska "Luna I" bez ljudske posade.

1971. Na fudbalskom stadionu "Ajbroks park" u Glazgovu poginulo 66 navijača kada se tokom utakmice Seltik-Rendžers srušio deo tribine.

1980. U Velikoj Britaniji počeo štrajk radnika u čeličanama, prvi od 1926, prekinut 2. aprila.

1992. Predsednici Srbije i Hrvatske Slobodan Milošević i Franjo Tuđman prihvatili Sporazum o planu mirovnih operacija u Jugoslaviji, Vensov plan, kojim su prediviđeni demilitarizacija zona u Hrvatskoj zahvaćenih ratom, povlačenje JNA iz tih oblasti i stavljanje tih zona pod zaštitu UN. Vojni komandanti u Hrvatskoj prihvatili prekid vatre radi raspoređivanja 10.000 pripadnika mirovnih snaga UN.

1994. Više od 70 ljudi poginulo i najmanje 670 ranjeno tokom dvodnevnih borbi sukobljenih islamskih frakcija u glavnom gradu Avganistana Kabulu.

1995. Bivši predsednik Somalije Mohamed Sijad Bare, koji je na vlast došao pučem 1969. i na isti način zbačen 1991, umro u izbeglištvu u Nigeriji.

1998. Vlasti Nigera uhapsile bivšeg premijera Hamu Amadua pod optužbom da je učestvovao u zaveri u kojoj je ubijen šef države Ibrahima Bare Mainasare.

2002. Peronista Eduardo Dualde postao predsednik Argentine preuzevši zadatak da izvuče zemlju iz najveće ekonomske i finansijske krize u istoriji zemlje. To je bio 5. izbor predsednika države u periodu od 2 nedelje.

maleccka

Zlatna sredina

(10)

  • »maleccka« je žensko

Postovi: 374

Datum registracije: 24.07.2002

Lokacija: e to ni ja ne znam

  • Poruku poslati

105

Petak, 03. Januar 2003

3.januar

106. p. n. e. - Rođen je Marko Tulije Ciceron, veliki rimski govornik, političar, filozof i pisac. Kao konzul, 63. p. n. e. otkrio je i savladao Katalininu zavjeru. Bio je republikanac, protivnik Cezara i Antonija. Ubijen je 43. godine p. n. e. Ostavio je veći broj govora, djela i veliku prepisku. U pogledu stila i jezika, smatra se najvećim rimskim piscem.

1924. - Dvije godine pošto su otkrili grobnicu faraona Tutankamona, britanski arheolog Karter i njegovi radnici otkrili su i najveću dragocjenost u njoj - kameni sarkofag koji je sadržao tri zlatna kovčega jedan u drugom, a u poslednjem je bila mumija faraona Tutankamona, stara oko 3.000 godina.

1942. - Njemački zapovjednik za Srbiju objavio je u Drugom svetskom ratu naredbu kojom je, pod prijetnjom smrću, zabranjeno skrivanje Jevreja i čuvanje jevrejskih stvari, novca i vrijednosnih papira. Mnogi Srbi su, ipak, rizikovali živote i stotine Jevreja spasli sigurne smrti.

1957. - Napravljen je prvi električni sat.

1959. - Američki predsednik Ajzenhauer potpisao je specijalnu proklamaciju priznajući teritoriju Aljaske u Uniju kao 49. državu. Aljasku je otkrio još 1741. ruski naučnik Vitus Bering. Prvo naselje osnovali su Rusi nekoliko godina kasnije, ali su 1867. godine cijelu teritoriju Aljaske prodali SAD-u za 7,2 miliona dolara. Godine 1912. Aljaska je proglašena američkom teritorijom, ali je tek 1959. godine dobila status savezne države SAD.

1961. - SAD su prekinule diplomatske veze sa Kubom.

[SIZE=1]...Moj stari kofer opet miriše na sive ceste...[/SIZE]

hobbes

Profesionalac

(10)

  • »hobbes« je muško

Postovi: 1.679

Datum registracije: 21.08.2002

Lokacija: izbegavam

  • Poruku poslati

106

Petak, 03. Januar 2003

DOGODILO SE 3. JANUARA(dopuna)

1795. Nakon poraza ustanka Tadeuša Košćuškog, Pruska, Austrija i Rusija sklopile su tajni ugovor o trećoj podeli Poljske.

1815. Austrija, Britanija i Francuska su stvorile vojni savez protiv Pruske i Rusije.

1868. U Japanu je ukinuta institucija šoguna i započela "prosvetiteljska era" dinastije Meidži. Car Mucuhito uspostavio je centralnu carsku vlast, sproveo reforme po evropskom uzoru i otvorio put ka brzom razvoju Japana.

1875. Umro je francuski leksikograf i enciklopedista Pjer Atanaz Larus, izdavač "Velikog svetskog rečnika XIX veka" u 17 tomova (1866). Izdavačka kuća "Larus" kasnije je postala jedna od najpoznatijih u svetu.

1926. Umro je češki pisac Jaroslav Hašek , koji je svetsku slavu stekao nedovršenim humorističko-satiričnim romanom "Doživljaji dobrog vojnika Švejka u svetskom ratu". Roman je preveden na mnoge jezike, po njemu je snimljeno više filmova, a adaptiran je i za pozornicu.

1931. Umro je francuski maršal Žozef Žak Sezer Žofr, tvorac ratnog plana Francuske u Prvom svetskom ratu i pobednik bitke na Marni 1914. Krajem 1916. je smenjen s položaja glavnokomandujućeg francuskih armija zbog neuspeha u operacijama 1915. i 1916.

1967. Džek Rubi, koji je ubio Li Harvi Osvalda pre nego što je Osvald stigao na sud zbog ubistva predsednika SAD Džona Kenedija, umro je u bolnici.

1970. U Brazavilu je usvojen ustav kojim je Kongo-Brazavil proglašen Narodnom Republikom Kongo.

1977. Međunarodni monetarni fond odobrio je Velikoj Britaniji oko četiri milijarde dolara zajma za podršku britanskoj valuti. To je bio najveći zajam u tridesetgodišnjoj istoriji MMF-a.

1980. Predsednik SFR Jugoslavije Josip Broz Tito primljen je u Klinički centar u Ljubljani. Pošto operacija na krvnim sudovima nije uspela, 3. februara mu je amputirana noga.

1990. Panamski general Manuel Antonio Norijega, predao se trupama SAD nakon 10 dana provedenih u Vatikanskoj ambasadi. Norijega je potom deportovan na Floridu gde mu je suđeno.

1990. U železničkoj nesreći na jugu Pakistana poginulo je 307 ljudi kada je ekspresni voz udario u kompoziciju teretnog voza.

1993. Predsednici Rusije i SAD Boris Jeljcin i Džordž Buš potpisali su sporazum o smanjenju nuklearnog oružja za dve trećine (START-II).

1994. U Sibiru se srušio ruski putnički avion "Tupoljev-154". Poginulo je svih 124 putnika i članova posade.

1996. Predstavnici međunarodnih mirovnih snaga u Bosni saopštili su da je u toj zemlji, nakon završetka rata, ostalo četiri do pet miliona mina i da će ćišćenje minskih polja trajati oko 30 godina.

1997. Širom Srbije nastavljeni su masovni građanski i studentski protesti, uprkos jakim policijskim snagama koje su od 26. decembra 1996. počele da sprečavaju protestne šetnje. Protesti su počeli u novembru 1996. zbog falsifikovanja rezultata na lokalnim izborima na kojima je pobedila opoziciona koalicija "Zajedno".

2000. Na prvim parlamentarnim izborima u Hrvatskoj nakon smrti predsednika Franje Tuđmana, ubedljivo je pobedila koalicija opozicionih stranaka, a odziv birača bio je 80 odsto, najveći od 1990, kada su održani prvi višestranački izbori.

2001. Letonski supermaratonac Georg Jermolajev postavio je novi svetski rekord u trčanju na duge staze, pretrčavši pet hiljada kilometara za 888 časova i 42 minuta. To je bio prvi svetski rekord u novom milenijumu.

hobbes

Profesionalac

(10)

  • »hobbes« je muško

Postovi: 1.679

Datum registracije: 21.08.2002

Lokacija: izbegavam

  • Poruku poslati

107

Subota, 04. Januar 2003

DOGODILO SE 4. JANUARA

1494. Štamparija u Cetinju štampala je prvu knjigu na srpskom jeziku - "Oktoih prvoglasnik" Đurđa Crnojevića i štampara Makarija, jednu od najviše korišćenih bogoslužnih knjiga u Srpskoj pravoslavnoj crkvi.

1717. Engleska, Francuska i Holandija formirale su Trojnu alijansu da bi se suprotstavile ambicijama Španije u južnoj Evropi.

1785. Rođen je nemački pisac Jakob Grim, osnivač savremene germanistike. S bratom Vilhelmom sakupio je i objavio čuvene priče i bajke za decu. Započeo je rad na velikom "Nemačkom rečniku" (1852). Prevodio je srpske narodne pesme koje je sakupio Vuk Stefanović Karadžić.

1797. Francuski general Napoleon Bonaparta pobedio je Austrijance kod Rivolija u Italiji.

1809. Rođen je francuski učitelj Luj Braj , koji je 1829. pronašao sistem pisma za slepe (Brajova azbuka).

1842. U dvorani Teatra na Đumruku vojni kapelmajstor Josif Šlezinger, kapelnik kneza Miloša Obrenovića, priredio je prvi javni muzički koncert u Beogradu.

1932. Vlada Indije proglasila je ilegalnim Indijski nacionalni kongres i uhapsila vođu Mahatmu Gandija, što je izazvalo talas štrajkova u zemlji.

1944 - Savezničke snage su u Drugom svetskom ratu počele napad na nemačke položaje na Monte Kasinu, duž najvišeg dela Apeninskog poluostrva. U žestokim borbama je razoren gradić Kasino i najstariji benediktinski manastir, koji je 529. podigao osnivač tog reda Sveti Benedikt od Nursije.

1948. Velika Britanija je priznala Burmu kao nezavisnu republiku s prvim premijerom Takinom Nuom.

1951. Severnokorejske i kineske trupe su u Korejskom ratu zauzele Seul.

1958. Sovjetski "Sputnjik I", prvi veštački satelit lansiran u oktobru 1957, raspao se i pao na Zemlju.

1960. U saobraćajnoj nesreći je poginuo francuski pisac Alber Kami , dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1957. Njegov književni opus, u kojem su najpoznatiji romani "Stranac" i "Kuga" i eseji ""Mit o Sizifu i "Pobunjeni čovek", zasnovan je na ideji o apsurdnosti ljudske sudbine.

1965. Umro je engleski pisac američkog porekla Tomas Sterns Eliot, jedan od najpoznatijih evropskih pesnika 20. veka, dobitnik mnogih nagrada među kojima Nobelove 1948. i Geteove 1954. Nosilac je 16 počasnih doktorata. ("Sabrane pesme", "Sabrani eseji", poetske drame "Ubistvo u katedrali", "Porodični sastanak", "Koktel-partija").

1967. Poginuo je engleski vozač brzih automobila i čamaca Donald Malkolm Kempbel. Svetski rekord u vožnji automobilom od 648,7 kilometara na čas postavio je 1964. Poginuo je vozeći čamac s mlaznim motorom "Plava ptica" na jezeru Koniston.

1973. Pokraden je Muzej umetnosti u Montrealu. Odnete su slike u vrednosti od dva miliona dolara, među kojima i jedna Rembrantova čija je vrednost milion dolara.

1993. Bosanski Srbi i Muslimani odbili su na konferenciji u Ženevi Vens-Ovenov mirovni plan za Bosnu. Pregovori su supendovani, a rat u Bosni nastavljen je još većom žestinom.

1994. Gradu Foča u Bosni je posle 500 godina, po odluci Skupštine Republike Srpske, promenjen naziv u Srbinje.

1995. Domaća i svetska javnost oštro je protestovala zbog preuzimanja lista "Borba" od strane države i pritiska vlasti na ostale nezavisne medije. Taj nezavisni beogradski dnevnik privatizovan je početkom 90-ih u vreme reformske vlade Ante Markovića u bivšoj SFR Jugoslaviji.

1998. Šef izraelske diplomatije David Levi podneo je ostavku, rekavši da više ne želi da se jedini brine o pitanjima mira i socijalnim problemima u zemlji.

2002. Nekoliko ljudi izgubilo je život u snežnim olujama koje su zahvatile Grčku, Bugarsku i Tursku. Grčke i bugarske vlasti su u najugroženijim regionima uvele vanredno stanje.

hobbes

Profesionalac

(10)

  • »hobbes« je muško

Postovi: 1.679

Datum registracije: 21.08.2002

Lokacija: izbegavam

  • Poruku poslati

108

Nedjelja, 05. Januar 2003

NA DANAŠNJI DAN - 5. JANUAR

Beograd -- 1066 - Umro je Eduard Ispovednik, anglosaksonski kralj od 1042, po kojem su nazvani anglosaksonski pravni običaji, kodifikovani posle njegove smrti - "Leges Edwardi confessoris".

1589 - Umrla je francuska kraljica italijanskog porekla Katarina de Mediči, ćerka gospodara Firence Lorenca II, koja je posle smrti muža Anrija II od 1560. vladala Francuskom kao regentkinja. Uz podršku pape Grgura XIII organizovala je 1572. pokolj hugenota (protestanata) poznat kao Vartolomejska noć.

1592 - Rođen je Šah Džehan poznat i kao princ Haram, mogulski car od 1628. do 1658, kad ga je zbacio sin Aurangzeb. Sagradio je čuveni mauzolej Tadž Mahal za caricu Mumtaz Mahal u kojem je i on sahranjen 1666. Premestio je 1648. prestonicu iz Agre u Delhi.

1834 - U Kragujevcu su izašle "Novine serbske", prvi srpski informativni list štampan u zemlji, službeno glasilo kneževine Srbije. Prvi urednik bio je Dimitrije Davidović, osnivač "Novina serbskih" u Beču (1813-21).

1895 - Nemački fizičar Vilhelm Konrad Rentgen objavio je da je pronašao x-zrake, kasnije po njemu nazvane "Rentgenovi zraci".

1916 - Pred Medovskim zalivom u Albaniji potonuo je italijanski brod "Brindizi" s južnoslovenskim iseljenicima, dobrovoljcima iz Kanade i SAD koji su krenuli da pomognu Srbiji i Crnoj Gori u Prvom svetskom ratu. Poginulo je 390 ljudi, a 102 su spašena.

1919 - Osnovana je Nemačka radnička partija, koja je kasnije nazvana Nacional-socijalistička. Na vlast je došla 1933, a njen lider Adolf Hitler postao je kancelar Nemačke.

1919 - U Berlinu je počeo ustanak predvodjen komunističkom organizacijom "Savez Spartaka" s Rozom Luksemburg i Karlom Libknehtom na čelu.

1925 - Guverner američke savezne države Vajoming je postala Neli Tejlor Ros, prva žena guverner u istoriji SAD.

1928 - Rođen je Zulfikar Ali Buto, predsednik Pakistana (1971-73). Od avgusta 1973. bio je predsednik vlade koja je priznala nezavisnost Bangladeša. U julu 1977. vojnim pučem ga je zbacio s vlasti general Mohamed Zija ul Hak, u martu 1978. osuđen je na smrt pod optužbom da je naredio ubistva političkih protivnika. Obešen je u aprilu 1979.

1938 - Rođen je španski kralj Huan Karlos I, koji je posle smrti diktatora Fransiska Franka 1975. imao presudnu ulogu u uspostavljanju demokratskog poretka u Španiji.

1942 - Na osnovu sporazuma s nacističkom Nemačkom, Prvi korpus bugarske fašističke vojske započeo je u Drugom svetskom ratu okupaciju jugoistoka Srbije.

1949 - Na sastanku u Moskvi vlade SSSR, Bugarske, Čehoslovačke, Mađarske, Poljske i Rumunije donele su odluku o stvaranju Saveta za uzajamnu ekonomsku pomoć (SEV) radi organizacije i usklađivanja dugoročnog razvoja zemalja članica. Iste godine SEV-u je pristupila Albanija, a 1950. Istočna Nemačka. Savet je rasformiran 1991.

1964 - Tokom posete Svetoj zemlji Papa Pavle VI sastao se u Jerusalimu s patrijarhom Atinagorom I. To je bio prvi susret poglavara dve crkve od 15. veka i prva poseta rimokatoličkog poglavara Svetoj zemlji.

1969 - SSSR je lansirao vasionski brod "Veneru 5" u pravcu Venere, a pet dana potom i "Veneru 6", koji su do te planete stigli 16, odnosno 17. maja.

1976 - U Kambodži u vreme režima Crvenih Kmera proglašen je novi ustav kojim je naziv zemlje promenjen u Demokratska Kampućija.

1991 - Umro je srpski pisac Vasko Popa, član Srpske akademije nauka i umetnosti, najprevođeniji srpski pesnik u drugoj polovini 20. veka. Nazivan je jezičkim čudotvorcem i poslednjim velikim originalnim pesnikom ("Kora", "Nepočin-polje", "Sporedno nebo", "Od zlata jabuka", "Urnebesnik").

1993 - Tanker "Braer" ispustio je 85.000 tona sirove nafte pored obala Velike Britanije.

1996 - U Gazi je ubijen palestinski terorista Jahja Ajaš, zvani "inženjer", osumnjičen kao organizator talasa samoubilačkih terorističkih napada u Izraelu u kojima je poginulo desetine jevrejskih civila. Poginuo je pošto je u njegovim rukama eksplodirao mobilni telefon.


hobbes

Profesionalac

(10)

  • »hobbes« je muško

Postovi: 1.679

Datum registracije: 21.08.2002

Lokacija: izbegavam

  • Poruku poslati

109

Ponedjeljak, 06. Januar 2003

DOGODILO SE NA DANAŠNJI DAN, 6. JANUAR

1066. Krunisan Harold II, poslednji engleski anglosaksonski kralj. Poginuo iste godine kod Hestingsa u bici protiv pretendenta na engleski presto, normanskog vojvode Vilijama Osvajača.

1322. U manastiru Žiča krunisan srpski kralj Stefan Dečanski Nemanjić, sin kralja Milutina. Tokom vladavine do 1331. pobedio vojsku bosanskih feudalaca, Bugare kod Velbužda i osigurao prevlast nad Makedonijom. Sa prestola ga zbacio sin Dušan. Umro pod nerazjašnjenim okolnostima u zatočeništvu u Zvečanu. Podigao manastir Visoki Dečani.

1492. Kralj Ferdinand i kraljica Izabela pobedonosno ušli u Granadu pošto je njihova vojska porazila Boabdila, poslednjeg emira Granade. Time okončano ponovno osvajanje Pirinejskog poluostrva koje je od 711. bilo pod arapskom vlašću.

1745. Rođen francuski pronalazač Žak Etjen Mongolfje, koji je s bratom Žozefom Mišelom 1783. konstruisao prvi balon napunjen zagrejanim vazduhom.

1810. Mirom u Konstantinopolju Turska predala Rusiji poluostrvo Krim i oblast Kuban.

1822. Rođen nemački arheolog Hajnrih Šliman, koji je svoje celokupno bogatstvo stečeno u mladosti trgovinom potrošio na arheološka istraživanja. 1868. otkrio Troju koristeći se podacima iz Homerovih spevova "Ilijada" i "Odiseja", a potom i Mikenu, Orhomen i Itaku.

1829. Umro češki slavista Jozef Dobrovski, otac slavistike, tvorac češke gramatike i gramatike staroslovenskog jezika, glavna ličnost češkog narodnog preporoda.

1884. Umro češki sveštenik, bilogičar i botaničar Gregor Mendel. Prvi došao do jasnih i preciznih formulacija o prenošenju naslednih osobina i time postavio temelje moderne genetike. Rezultate, potvrđene 1900, izložio 1865. u delu "Eksperimenti s biljnim hibridima".

1916. Počela Mojkovačka bitka u Prvom svetskom ratu u kojoj su Crnogorci pod komandom serdara Janka Vukotića odbili ofanzivu znatno jačih austrougarskih snaga i time omogućili srpskoj vojsci odstupnicu prema Jadranu.

1919. Umro Teodor Ruzvelt, predsednik SAD, čija je politika stvorila svetsku silu od SAD. Dužnost šefa države preuzeo kao potpredsednik SAD, posle ubistva predsednika Vilijama Mekinlija 1901. Sproveo plan za izgradnju Panamskog kanala, a za posredovanje u rusko-japanskom ratu 1905. dobio 1906. Nobelovu nagradu za mir.

1929. Jugoslovenski kralj Aleksandar I Karađorđević ukinuo Vidovdanski ustav, raspustio Skupštinu i zaveo ličnu vlast u državi.

1941. Predsednik SAD Frenklin Ruzvelt u govoru u Kongresu definisao američki cilj o slobodi govora, religije, slobodi od straha i od siromaštva.

1945. Maršal Jugoslavije Josip Broz i šef britanske vojne misije Ficroj Meklin u Drugom svetskom ratu sklopili sporazum o uspostavljanju vazduhoplovne baze kod Zadra za potrebe savezničkog vazduhoplovstva u borbi protiv nemačkih snaga.

1949. Umro američki filmski režiser Viktor Fleming, svetsku slavu stekao filmom "Prohujalo s vihorom".

1963. Iranski šah Reza Pahlavi počeo "belu revoluciju" uvođenjem agrarne reforme i prava glasa za žene.

1978. Kruna Svetog Stefana, prvog hrišćanskog mađarskog kralja, koju su odneli Amerikanci posle Drugog svetskog rata, vraćena u Mađarsku.

1993. Umro američki trubač, pevač i kompozitor Džon Birks Dizi Gilespi , jedan od najboljih trubača i improvizatora u istoriji džeza. Odigrao presudnu ulogu u stvaranju bi-bap muzike.

1993. Umro ruski baletski igrač Rudolf Hametovič Nurejev, zvezda svetske baletske scene.

1995. U provinciji Šansi na severu Kine poginulo najmanje 100 ljudi u eksploziji posle sudara 2 teretna voza natovarena tonama trinitrotoluola.

2000. Jake policijske snage razdvajale dva skupa na Cetinju u Crnoj Gori gde su Srpska pravoslavna crkva i samoproklamovana Crnogorska pravoslavna crkva održavale centralno božićno slavlje na Badnji dan.

2002. Petnaestogodišnji Čarls Bišop poginuo kada se u avionu "cesna-172" obrušio na zgradu "Banke SAD" u centru grada Tampa na Floridi. U poruci koja je potom pronađena izrazio simpatije prema Osami bin Ladenu i podržao terorističke napade na Njujork i Vašington 11. septembra 2001.

hobbes

Profesionalac

(10)

  • »hobbes« je muško

Postovi: 1.679

Datum registracije: 21.08.2002

Lokacija: izbegavam

  • Poruku poslati

110

Utorak, 07. Januar 2003

DOGODILO SE 7. JANUARA

1536. Umrla je engleska kraljica španskog porekla Katarina Aragonska, prva od šest žena engleskog kralja Henrija VIII. Njihov razvod bez dozvole pape je izazvao englesku crkvenu reformaciju i raskid s Vatikanom.

1598. Na ruski presto je stupio Boris Godunov , posle smrti Fjodora I, poslednjeg cara iz dinastije Rjurikovič.

1610. Italijanski astronom i matematičar Galileo Galilej otkrio je Jupiterove mesece Io, Evropu, Ganimed i Kalisto.

1785. Džon Džefris i Žan Pjer Blanšar prvi su preleteli kanal Lamanš balonom napunjenim zagrejanim vazduhom.

1789. Na prvim predsedničkim izborima u SAD pobedio je vođa iz Rata za nezavisnost Džordž Vašington. Ponovo je izabran 1792, a 1796. je odbio da se kandiduje.

1807. Velika Britanija je proglasila blokadu Francuske i zemalja saveznica francuskog cara Napoleona I Bonaparte.

1844. Rođena je Francuskinja Mari Bernar Subiru, Sveta Bernadet iz Lurda, koja je objavila da joj se prikazala Devica Marija. Od 1858. Lurd je postao jedno od glavnih hodočasničkih mesta u Evropi.

1847. Rođen je srpski pisac, satiričar Milovan Glišić, jedan od začetnika realizma u srpskoj književnosti. Bio je aktivan učesnik u socijalističkom pokretu Svetozara Markovića i saradnik prvih socijalističkih novina u Srbiji, a u svojim pripovetkama je, uz prizore iz seoskog života opisao ekonomsko propadanje sela krajem 19. ("Glava šećera", "Šilo za ognjilo", "Prva brazda").

1872. Izašao je prvi srpski pozorišni list "Pozorište", koji je pokrenulo Srpsko narodno pozorište u Novom Sadu. List je izlazio do 1908.

1927. Uspostavljena je redovna transatlantska telefonska veza izmedju Londona i Njujorka.

1932. Umro je francuski političar Andre Mažino. Kao ministar rata (1922-24. i 1929-32) pokrenuo je izgradnju odbrambene linije utvrđenja duž francusko-nemačke granice, koja je po njemu dobila naziv "Mažino linija". Veliki odbrambeni sistem pokazao se nekorisnim u Drugom svetskom raru, kada su Nemci 1940. napali Francusku iz Belgije, zaobišavši "Mažino liniju",

1943. U Njujorku je umro Nikola Tesla , srpski naučnik i pronalazač na polju elektrotehnike i radio-tehnike. Od 1884. do smrti živeo je u SAD, gde je patentirao oko 700 pronalazaka od kojih nekoliko desetina ima široku primenu. Među njima je i serija izuma (1896-1914) koji čine temelj savremene radio-tehnike.

1946. Zapadne sile su priznale Austriju u granicama iz 1937.

1953. Američki predsednik Hari Truman je objavio da je u SAD izrađena hidrogenska bomba.

1979. Kambodžanski pobunjenici su, uz pomoć vijetnamskih snaga nakon dvonedeljne opsade, zauzeli Pnom Pen i srušili vladu Crvenih Kmera Pola Pota. Smatra se da je za vreme režima Crvenih Kmera od aprila 1975. u Kambodži ubijeno ili umrlo od gladi i iscrpljenosti izmedju milion i dva miliona ljudi.

1989. Umro je japanski car Hirohito. Njegova vladavina od 1926. obeležena je agresivnom militarističkom politikom Japana (napad na Kinu, Mandžuriju 1931. i 1937, pakt s Hitlerom 1940). Napadom na SAD (Perl Harbur 1941) ušao je u Drugi svetski rat, u avgustu 1945. objavio je bezuslovnu kapitulaciju Japana, a 1946. se odrekao "božanskog porekla". Međunarodni sud oslobodio ga je 1948. optužbe za ratne zločine.

1990. Krivi toranj u Pizi je prvi put posle 800 godina svog postojanja zatvoren za turiste radi restauracije.

1992. Avion Jugoslovenske narodne armije oborio je kod Novog Marofa u Hrvatskoj helikopter s posmatračima Evropske zajednice. Poginulo je svih pet ljudi u helikopteru.

1997. U Alžiru je, u eksploziji bombe koju su u autobus podmetnuli islamski ekstremisti, poginulo najmanje 13 i ranjeno oko sto ljudi.

1998. Ilegalna Oslobodilačka vojska Kosova, koja se proglasila odgovornom za seriju napada na policijske stanice na Kosovu, preuzela je odgovornost i za terorističke akcije u Makedoniji, iako je makedonsko Ministarstvo unutrašnjih poslova demantovalo povezanost OVK s bombaškim napadima u Makedoniji.

1999. Američki Senat počeo je suđenje u postupku impičmenta predsedniku SAD Bilu Klintonu, prvo posle više od 130 godina protiv aktuelnog šefa države. Klinton je bio optužen za krivokletstvo i opstrukciju pravde u aferi sa bivšom pripravnicom u Beloj kući Monikom Levinski.

2002. Prilikom loženja božičnog badnjaka u gradskom parku u Beranama, u Crnoj Gori jake policijske snage sprečile su sukob između pristalica Srpske pravoslavne crkve i nepriznate Crnogorske pravoslavne crkve i uhapsile više lica.

2002. Francuski legendarni modni kreator Iv Sen Loran povukao se iz sveta visoke mode. Modnu kuću osnovao je 1962, a proslavio se 1966. kolekcijom prvih smokinga za žene koji su postali modni hit.

hobbes

Profesionalac

(10)

  • »hobbes« je muško

Postovi: 1.679

Datum registracije: 21.08.2002

Lokacija: izbegavam

  • Poruku poslati

111

Srijeda, 08. Januar 2003

DOGODILO SE NA DANAŠNJI DAN, 8. JANUAR

1297. Italijanski plemić Frančeskino Grimaldi uspostavio u Monaku dinastiju Grimaldi koja je i danas na vlasti. Prerušen u kaluđera, Grimaldi krišom ušao u tvrđavu Monako koja je bila pod vlašću Đenove, a potom pustio unutra svoje vojnike i zaposeo tvrđavu. Kao Renije I vladao do smrti, 1314.

1324. Umro italijanski istraživač Marko Polo , najpoznatiji evropski srednjevekovni putnik. 1271. sa 17 godina krenuo iz Venecije ka Dalekom istoku, a njegovi doživljaji, zabeleženi u delu "Knjiga svetskih čudesa", kasnije poznatom pod nazivom "Milion", podstakli pomorce evropskih zemalja da krenu u potragu za morskim putevima ka Dalekom istoku. Pretpostavka o njegovom rođenju na Korčuli zasniva se na dokumentu iz 15. veka po kom je porodica Polo poreklom iz Dalmacije.

1642. Umro italijanski astronom, fizičar i matematičar Galileo Galilej , čija su istraživanja postavila temelje modernoj mehanici i fizici. Pomoću teleskopa koji je sam konstruisao otkrio Jupiterove satelite, Saturnov prsten i pege na Suncu. Zalaganje za Kopernikov heliocentrični sistem dovelo ga u sukob s katoličkom crkvom, pa je njegov rad od 1616. bio pod nadzorom Inkvizicije.

1679. Francuski istraživač Rober Kavelije de la Sal otkrio vodopade Nijagare.

1807. Srpski ustanici u Prvom srpskom ustanku zauzeli Kalemegdansku tvrđavu u koju su se Turci sklonili po zauzimanju Beograda 12. decembra 1806. Beograd posle 380 godina ponovo postao prestonica srpske države. Šest godina kasnije, posle sloma ustanka, Turci ponovo osvojili Beograd.

1896. Umro francuski pisac Pol Verlen. Njegova poema "Pesničko umeće" prihvaćena kao manifest simbolizma.

1923. Posle izveštaja Reparacione komisije krajem 1922, da Nemačka kasni sa isporukama uglja na ime ratne odštete Francuskoj i Belgiji, francuske i belgijske trupe ušle u Rursku oblast. Kriza sporazumno rešena sredinom 1924, a u julu 1925. Francuzi počeli da evakuišu trupe iz Rura.

1926. Abdul Aziz ibn Saud postao kralj Hedžasa, a naziv zemlje promenjen u Saudijska Arabija.

1935. Rođen američki muzičar Elvis Aron Prisli , "kralj roka", izuzetno popularan pedesetih i šezdesetih godina 20. veka. Prodao više od 150 miliona ploča i igrao u dvadesetak filmova. Umro 1977. od prekomerne upotrebe alkohola i droge.

1942. Rođen Stiven Hoking , istaknuti engleski fizičar. Reputaciju jednog od vodećih svetskih naučnika 20. veka stekao nakon objavljivanja knjige o poreklu univerzuma "Kratka istorija vremena".

1959. General Šarl de Gol postao prvi predsednik Pete republike Francuske.

1973. Američki i severnovijetnamski pregovarači Henri Kisindžer i Le Duk To obnovili pregovore o okončanju Vijetnamskog rata.

1976. Umro kineski državnik Džou En Laj, jedan od najistaknutijih rukovodilaca Kineske revolucije, premijer od 1949. do smrti i šef diplomatije od 1949. do 1958.

1996. Umro francuski političar i državnik Fransoa Miteran, prvi socijalista koji je 1981. izabran za predsednika Francuske. U Drugom svetskom ratu bio jedan od vođa francuskog Pokreta otpora, a od 1971. vođa Socijalističke partije.

1998. Arapski terorista Remzi Ahmed Jusef osuđen na doživotnu robiju kao organizator podmetanja eksploziva 1993. u Svetski trgovinski centar u Njujorku, kada je poginulo 6 ljudi. Dve zgrade Centra s preko 100 spratova srušene 11. septembra 2001. u samoubilačkom napadu otetim avionima.

2002. U Albaniji u 117. godini umrla Cerime Hasan Bardi , jedna od najstarijih Albanki i jedna od nekoliko osoba na svetu koje su živele u 3 veka.

HaNuMa_78

Profesionalac

(10)

Postovi: 1.293

Datum registracije: 01.09.2002

Lokacija: Grand Rapids

  • Poruku poslati

112

Srijeda, 08. Januar 2003

Na danasnji dan prije 100 godina se rodila Sevala Zildzic - Iblizovic. Ona je bila prva Bosnjakinja u Evropi sa doktorskom titulom. Naprotiv cinjenice da je njena okolina bila protiv njenog skolovanja je studirala medicinu.
EŠ-HEDU EN LĀ ILĀHE ILLELLĀH, VE EŠ-HEDU ENNE MUHAMMEDEN ABDUHŪ VE RESŪLUHŪ

hobbes

Profesionalac

(10)

  • »hobbes« je muško

Postovi: 1.679

Datum registracije: 21.08.2002

Lokacija: izbegavam

  • Poruku poslati

113

Četvrtak, 09. Januar 2003

DOGODILO SE NA DANAŠNJI DAN, 9. JANUAR

1792 - Mirom u Jašiju, kojim je okončan rusko-turski rat započet u avgustu 1787, Rusija je proširila svoju granicu do Dnjestra.

1793 - Francuz Žan Pjer Blanšar je izveo prvi let balonom iznad severnoameričkog kontinenta.

1804 - Ispred manastira Moravica Turci su ubili srpskog arhimandrita Georgija Đorđevića Hadži-Djeru, narodnog prvaka u rudničkom kraju. Šest dana potom počela je "seča knezova", što je ubrzalo izbijanje Prvog srpskog ustanka.

1856 - Rođen je srpski kompozitor i muzički pedagog Stevan Stojanović Mokranjac, član Srpske kraljevske akademije, horovodja Beogradskog pevačkog društva, jedan je od osnivača prve "Srpske muzičke škole" (1899) (Muzička škola "Mokranjac"). Njegovo delo smatra se najznačajnijom etapom u razvoju srpske nacionalne muzike u 19. veku ("Rukoveti", "Primorski napjevi", "Liturgija")

1873 - Umro je Šarl Luj Napoleon III, nećak Napoleona Bonaparte, predsednik Francuske od 1848. do 1852, car do 1870. Tokom njegove vladavine Francuska je zaposela Nicu i Savoju i započela kolonijalno osvajanje Indokine. Započeo je rat protiv Pruske, ali je zarobljen 1. oktobra 1870. u bici kod Sedana i zbačen s prestola. Posle zaključenja mira s Pruskom 1871. emigrirao je u Englesku gde je umro.

1878 - U srpsko-turskom ratu srpska vojska je ušla u Niš, a Turci su narednog dana predali tvrđavu i varoš, čime je okončana turska uprava u tom gradu. Borbe su trajale 25 dana, a odlučujuća je bila pobeda Braničevske brigade na Čegru.

1878 - Umro je italijanski kralj Vitorio Emanuele II, prvi vladar ujedinjene Italije, popularni "padre della patria", koji je po dolasku na presto 1861. inaugurisao parlamentarnu monarhiju.

1908 - Rođena je francuska književnica Simon de Bovoar, životna saputnica filozofa Žan-Pol Sartra, autor romana, pozorišnih komada i filozofskih eseja ("Mandarini", "Svi su ljudi smrtni", "Drugi pol", memoari "Uspomene dobro vaspitane devojke".

1913 - Rođen je američki državnik Ričard Nikson, jedini šef države u istoriji SAD koji je podneo ostavku pod pretnjom smenjenjivanja postupkom impičmenta. Predsednik SAD postao je 1969, ponovo je izabran 1972, a 1974. se povukao zbog afere "Votergejt". Normalizovao je 1972. odnose s Kinom.

1922 - Rođen je gvinejski državnik i pisac Ahmed Seku Ture, prvi predsednik posle sticanja nezavisnosti Gvineje 1958. Jedan je od osnivača Afričkog demokratskog zbora (1946), Demokratske stranke Gvineje (1947), a od 1956. na čelu je afričkog sindikata Generalne konfedracije radnika crne Afrike. Bio je poslanik teritorijalne skupštine Gvineje 1953, a 1956-58. Narodne skupštine Francuske.

1942 - U Petrovgradu (Zrenjanin), Kikindi i drugim mestima u Banatu, Nemci su u Drugom svetskom ratu streljali 150 komunista i simpatizera partizana. Istog dana mađarske okupacione vlasti su počele masovno hapšenje i ubijanje Srba s druge strane reke Tise. U Đurđevu kod Žablja, Šajkašu i Gospođincima streljano je 60 Srba.

1945 - Počelo je iskrcavanje američkih trupa u Drugom svetskom ratu na najveće filipinsko ostrvo Luzon. Borbe su okončane 15. avgusta kapitulacijom japanskih snaga.

1953 - Potonuo je južnokorejski putnički feribot. Život je izgubilo 349 ljudi.

1962 - SSSR i Kuba su potpisali trgovinski sporazum na osnovu kojeg je Kuba dobijala robu po povlašćenim, niskim cenama. Ugovor je prestao da važi 1991.

1978 - U Iranu je počela islamska revolucija u kojoj je godinu dana kasnije zbačen s vlasti šah Reza Pahlavi.

1992 - Reagujući na odluku bosanskih Muslimana i Hrvata da zatraže priznanje suverene Bosne i Hercegovine od Evropske zajednice, Srbi su proglasili Republiku srpskog naroda u BiH i saopštili da je ta republika federalna jedinica Jugoslavije.

1996 - Čečenski pobunjenici zauzeli su bolnicu i najmanje 2000 talaca u dagestanskom gradu Kizliar. Pobunjenici su tražili da se prekine rat u njihovoj državi.

2002 - SAD su ukinule sankcije na prodaju oružja SR Jugoslaviji uvedene 1996. 2002 - Američka vlada je pokrenula istragu o stečaju multinacionalne elektrodistributerske kompanije "Enron", najvećem bankrotstvu u američkoj istoriji.

maleccka

Zlatna sredina

(10)

  • »maleccka« je žensko

Postovi: 374

Datum registracije: 24.07.2002

Lokacija: e to ni ja ne znam

  • Poruku poslati

114

Petak, 10. Januar 2003

10. januar

49. p. n. e. - Cezar je prešao preko rijeke Rubikon u Italiji i time otpočeo građanski rat protiv Pompeja i Senata. Tom prilikom rekao je: "Kocka je bačena" (Alea iacta est), što je ostalo upamćeno kao sinonim za donošenje smjelih odluka.

1810. - Francuska crkva poništila je brak Napoleona i Žozefine.

1863. - Otvorena je prva podzemna željeznica u Londonu.

1890. - Umro je srpski pisac i lekar Laza Lazarević, jedan od najboljih srpskih realista. Prava je završio u Beogradu, a medicinu u Berlinu. Napisao je samo devet pripovjedaka, od kojih je "Švabica" ostala u fragmentima. Mada s patrijarhalnim pogledima na život, njegove pripovjetke - sažete, s veoma snažnom unutrašnjom dramatikom - imaju klasičnu vrijednost. Prevodio je ruske pisce Nikolaja Černiševskog, Nikolaja Gogolja i Alekseja Pisemskog i francuskog pisca Ežena Skriba. Kao ljekar, učestvovao je u organizaciji saniteta u Srbiji i objavio 54 rada u stručnim medicinskim časopisima, od kojih neki imaju izuzetan značaj. Ostala dela: "Prvi put s ocem na jutrenje", "Sve će to narod pozlatiti", "Vjetar", "Na bunaru", "Školska ikona", "On zna sve", "U dobri čas hajduci", "Verter".

1909. - Rođen je srpski fizičar i hemičar Pavle Savić, jedan od pronalazača procesa nuklearne fisije (cijepanje atomskog jezgra), profesor Beogradskog univerziteta, predsjednik Srpske akademije nauka i umjetnosti od 1971. do 1981. Svjetski poznat naučnik postao je kad je s Irenom Žolio Kiri 1937. i 1938. otkrio izotope poznatih elemenata bombardovanjem atoma urana sporim neutronima. Rezultat je bio neočekivan i epohalan - otkriveni su i elementi srednje atomske mase (lantan i drugi), a ne samo tzv. transuranski elementi, kako se očekivalo, a drugi naučnici su ponavljanjem tog eksperimenta ustanovili da je bombardovanje neutronima proizvelo cijepanje jezgra atoma urana. U Drugom svjetskom ratu je od početka bio u Narodnooslobodilačkoj borbi, 1942. izabran je za potpredsjednika na Prvom zasjedanju AVNOJ-a, a posijle rata organizovao je Institut za nuklearne nauke u Vinči kraj Beograda.

1920. - Održan je prvi sastanak Društva naroda osnovanog 1919. godine Versajskim mirovnim ugovorom.

1923. - Četiri godine nakon završetka Prvog svjetskog rata, predsednik Voren Harding (Warren G. Harding) naredio je američkim okupacionim trupama stacioniranim u Njemačkoj da se vrate kući.

1946. - U Londonu je održana Prva generalna skupština Ujedinjenih nacija kojoj su prisustvovali predstavnici 51 države. Nedelju dana kasnije, prvi put se sastao i Savet bezbjednosti Ujedinjenih nacija i ustanovio svoja pravila. Tek 24. januara, Generalna skupština usvojila je svoju prvu rezoluciju.



[SIZE=1]...Moj stari kofer opet miriše na sive ceste...[/SIZE]

hobbes

Profesionalac

(10)

  • »hobbes« je muško

Postovi: 1.679

Datum registracije: 21.08.2002

Lokacija: izbegavam

  • Poruku poslati

115

Subota, 11. Januar 2003

DOGODILO SE NA DANAŠNJI DAN, 11. JANUAR

347. Rođen vizantijski car Flavije Teodosije I, nazvan Teodosije Veliki, poslednji vladar jedinstvenog Rimskog carstva. Želeći da uspostavi što čvršće državno jedinstvo, proglasio hrišćanstvo državnom religijom i zabranio paganske kultove. Posle njegove smrti vlast preuzeli njegovi sinovi, na Zapadu Honorije, a na Istoku Arkadije.

1503. Rođen italijanski slikar i bakrorezac Đirolamo Frančesko Marija Macola, poznat kao Parmiđanino, najznačajniji predstavnik manirizma u gornjoj Italiji. Otkrio nove mogućnosti u tehnici bakropisa. Poznat kao portretista i slikar fresaka u Parmi, Rimu i Bolonji.

1569. U Engleskoj, pod patronatom kraljice Elizabete I, u katedrali svetog Pavla u Londonu prvi put organizovana lutrija. Prihod korišćen za obnovu utvrđenja, luka i druge javne radove.

1735. Umro crnogorski vladika Danilo I Petrović, osnivač dinastije Petrovića, koji su kasnije postali i svetovni vladari. Zavladičio ga srpski patrijarh Arsenije Čarnojević 1696. u Sečuju. Na poziv Rusije ušao 1711. u rat protiv Turske, a 1718. učestvovao u mletačko-austrijskom ratu protiv Turaka. Učvrstio odnose s Rusijom posetom caru Petru Velikom 1715. i znatno podigao ugled Crne Gore. Posle smrti ga nasledio sinovac Sava Petrović.

1811. Skupština svih narodnih starešina u Srbiji osnovala u vreme Prvog srpskog ustanka prva popečiteljstva, ministarstva. Ministar prosvete postao najučeniji Srbin tog vremena, rektor Velike škole u Beogradu Dositej Obradović.

1843. Austrijski car Ferdinand I u vreme najvećeg uspona Ilirskog preporoda zabranio upotrebu ilirskog imena, posebno u "novinama i javnim spisima".

1886. U Njujorku počeo prvi šahovski meč za prvaka sveta Vilhelma Štajnica i Johana Cukertorta, koji je dobio Štajnic rezultatom 10:5, uz 5 remija. Titulu odbranio 1889. i 1892. u mečevima protiv Mihaila Čigorina, ali 1894. poražen od Emanuela Laskera. Napisao "Udžbenik modernog šaha", koji se smatra osnovom moderne šahovske strategije.

1919. Rumunija anektirala Transilvaniju koja je bila u sastavu Austro-Ugarske do njenog raspada 1918. Mirom u Trianonu 1920. Transilvanija formalno dodeljena Rumuniji.

1922. Prvi pacijent izlečen insulinom od šećerne bolesti, četrnaestogodišnji Kanađanin Leonard Tomson.

1928. Umro engleski pisac Tomas Hardi. Važio za najboljeg engleskog pisca svoga vremena, nazivan "poslednjim velikim viktorijancem", ali zbog slobodumnog stava o ljubavi i braku dolazio u sukob s društvenim konvencijama.

1942. Japanci u Drugom svetskom ratu zauzeli Kuala Lumpur.

1946. Ustavotvorna skupština u Tirani proglasila Narodnu Republiku Albaniju.

1962. Pod snežnom lavinom, koja je u peruanskim Andima zatrpala selo Huaskaran, život izgubilo više od 3.000 ljudi.

1966. Umro švajcarski skulptor i slikar italijanskog porekla Alberto Đakometi, čije obimno, raznovrsno i osobeno delo predstavlja izraz gotovo svih dominantnih strujanja umetnosti 20. veka. Od 1931. radi nadrealističke prostorne konstrukcije i ekstremno izdužene bronzane ljudske likove.

1970. Nigerijska armija posle 32 meseca borbi u građanskom ratu u kom je poginulo milion i po ljudi ugušila pobunu secesionista u provinciji Bijafra. Vođa pobunjenika, general Čukvuemeka Odumegvu Odžukvu, napustio zemlju dan posle pada Overija, glavnog grada Bijafre.

1989. Ispred Skupštine Crne Gore održan miting građana na kom je zatraženo smenjivanje državnog i partijskog rukovodstva. Pod velikim dvodnevnim pritiskom demonstranata to rukovodstvo je podnelo ostavke, na političku scenu Crne Gore stupila grupa mladih komunista na čelu s Momirom Bulatovićem i Milom Đukanovićem.

1998. Naoružan napadač, islamski fanatik, ubio najmanje 22 i ranio 51 šiitskog muslimanskog vernika tokom molitve u džamiji u pakistanskom gradu Lahor.

2000. Predsednik Alžira Abdelaziz Buteflika doneo opštu amnestiju za pripadnike Islamske armije spasa i zauzvrat tražio raspuštanje njihove organizacije.

hobbes

Profesionalac

(10)

  • »hobbes« je muško

Postovi: 1.679

Datum registracije: 21.08.2002

Lokacija: izbegavam

  • Poruku poslati

116

Nedjelja, 12. Januar 2003

812. Izaslanici vizantijskog cara Mihaila I Rangabe sklopili su mir u Ahenu s franačkim carem Karlom Velikim, nakon više od decenije rata izmedju Vizantije i Franačkog carstva. Jedan od uzroka rata bio je što je rimski papa, potraživši oslonac u Franačkom carstvu, krunisao Karla Velikog (800).

1519. Umro je Maksimilijan I, nemački kralj od 1493. i rimsko-nemački car od 1508. godine, kada je tu titulu uzeo uz pristanak pape Julija II, mada ga papa nikada nije krunisao. Od tada su nemački kraljevi odmah po svom izboru za kralja uzimali carsku titulu. Tokom njegove vladavine Habsburgovci su ženidbenim vezama postali najmoćnija dinastija u Evropi.

1628. Rođen je francuski pisac Šarl Pero , autor čuvene zbirke bajki "Vilinske priče", koja sadrži širom sveta poznate bajke "Mačak u čizmama", "Crvenkapa", "Plavobradi", "Uspavana lepotica".

1829. Umro je nemački pisac Fridrih fon Šlegel, najznačajniji teoretičar nemačkog romantizma. S bratom Vilhelmom uređivao je glavni romantičarski časopis "Aneteum". Pored radova o antičkoj književnosti, pisao je eseje, pesme i pripovetke, a u romanu "Lucinda" propagira romantičarsku ideju slobodne ljubavi. Njegova "Istorija stare i nove književnosti" jedan je od prvih pregleda celokupne svetske literature.

1876. Rođen je američki pisac Džon Grifit , poznat kao Džek London , jedan od najčitanijih u prvoj polovini 20. veka. Napisao je oko 50 pripovedaka i romana među kojima su najpoznatiji "Zov divljine" i "Beli očnjak".

1899. Rođen je švajcarski biohemičar Paul Herman Miler, koji se bavio istraživanjem zaštite biljaka. Godine 1939. otkrio je insekticidno delovanje DDT. Dobitnik je Nobelove nagrade za medicinu 1948.

1932. Heti Karavaj, demokrata iz Arkanzasa, je postala prva žena izabrana u Senat SAD.

1953. Skupština FNR Jugoslavije usvojila je novi ustav. Ukinuto je Veće naroda i formirano Veće proizvođača, čime je izgubljeno nacionalno obeležje institucionalne skupštinske strukture.

1964. U Zanzibaru je, mesec dana nakon što je zemlja stekla nezavisnost, zbačen s vlasti sultan i proglašena je republika s predsednikom Abeidom Karumeom. Četiri meseca kasnije Zanzibar se ujedinio s Tanganjikom u Tanzaniju.

1976. Umrla je engleska književnica Agata Kristi , čuvena autorka kriminalističkih romana. Napisala je 79 romana i zbirki kratkih priča, koje su prodate u dve milijarde primeraka širom sveta i prevedene na više od 50 jezika, a njena drama "Mišolovka", prikazana prvi put 1952. godine, imala je preko 20.000 izvođenja na londonskom Vest Endu i najduže je izvođena predstava na svetu.

1992. Vlada Alžira je dan posle ostavke šefa države Bendžedida Šadlija odložila drugu rundu parlamentarnih izbora, obrazloživši to "nemogućnošću nastavljanja izbornog procesa". Na izborima je vodio islamski Front nacionalnog spasa. Islamisti su se potom prihvatili oružja i u narednim godinama ubijeno je više desetina hiljada Alžiraca.

1998. Devetanest evropskih država potpisalo je dokument o zabrani kloniranja ljudskih bića.


2002. U 82. godini umro je Sajrus Vens, državni sekretar u administraciji Džimija Kartera, jedan od autora mirovnog plana za Bosnu i Hercegovinu 1993. godine, koji su bosanski Srbi odbili.

maleccka

Zlatna sredina

(10)

  • »maleccka« je žensko

Postovi: 374

Datum registracije: 24.07.2002

Lokacija: e to ni ja ne znam

  • Poruku poslati

117

Ponedjeljak, 13. Januar 2003

13. januar

1559. - Engleska kraljica Elizabeta I krunisana je u Vestminsterskoj opatiji.

1785. - Džon Volter (John Walter) izdao je prvi broj novina "London Times".

1806. - Rođen je srpski pisac Jovan Sterija Popović, prvi srpski komediograf, koji je u delima ismjevao mane tadašnjeg društva, naročito pomodarstvo, pokondirenost i nadriučenost. Poslije završetka studija prava u Kežmarku u Slovačkoj, radio je kao advokat u rodnom Vršcu, potom je prešao u Srbiju i postao profesor prava na Liceju, prvo u Kragujevcu pa u Beogradu. Kao načelnik ministarstva prosvjete Srbije, obavio je pionirski rad u organizovanju školstva, pokrenuo inicijativu za osnivanje Akademije nauka, Narodne biblioteke i Narodnog muzeja. Učestvovao je u organizovanju prvog beogradskog teatra koji je otvoren izvođenjem njegove tragedije "Smrt Stefana Dečanskog". U početku je pisao pod uticajem Lukijana Mušickog i Milovana Vidakovića, ali je "Romanom bez romana" napustio romantičarsku i avanturističku književnost. Ostala djela: komedije "Laža i paralaža", "Pokondirena tikva", "Zla žena", "Tvrdica ili Kir-Janja", "Rodoljupci", zbirka pesama "Davorje".

1854. - Entoni Fos (Anthony Foss) patentirao je harmoniku.

1930. - Prvi put se pojavio strip sa Mikijem Mausom.

1991. - Na Svjetskom prvenstvu u australijskom gradu Pert jugoslovenski vaterpolisti osvojili su zlatnu medalju. Jugoslavija je prvi put postala prvak svijeta u vaterpolu u Madridu 1987.

1997. - U centru Beograda se na dočeku Nove godine po Julijanskom kalendaru, poznate kao Srpska nova godina, u organizaciji beogradskih studenata i koalicije opozicionih partija "Zajedno", okupilo najviše ljudi na jednom mestu u istoriji grada - procijenjeno je da je proslavi prisustvovalo između 500.000 i 700.000 Beograđana.



[SIZE=1]...Moj stari kofer opet miriše na sive ceste...[/SIZE]

hobbes

Profesionalac

(10)

  • »hobbes« je muško

Postovi: 1.679

Datum registracije: 21.08.2002

Lokacija: izbegavam

  • Poruku poslati

118

Ponedjeljak, 13. Januar 2003

dopuna za 13-ti januar

1842. Prilikom povlačenja iz avganistanskog grada Kabula, britanske trupe od 9.000 vojnika masakrirane u Kiber Pasu.

1854. Japanski šogun Tokugava potpisao prvi trgovinski ugovor kojim su za SAD otvorene neke japanske luke. Kasnije potpisani ugovori s Velikom Britanijom, Rusijom, Francuskom, čime je Japan prekinuo politiku izolovanosti i počeo da se uključuje u međunarodne odnose.

1898. Francuski pisac Emil Zola pod naslovom "Optužujem" objavio u listu "Loror" otvoreno pismo predsedniku Republike u kom je ukazao na mahinacije vojnih krugova i zatražio oslobađanje kapetana Alfreda Drajfusa, koji je na procesu 1894. osuđen na doživotnu robiju zbog navodnog odavanja vojnih tajni Nemačkoj. Drajfus na obnovljenom procesu oslobođen optužbi i 1906. rehabilitovan, vraćen u vojsku i unapređen u čin majora.

1941. Umro irski pisac Džejms Džojs , eksperimentima u narativnoj tehnici i strukturi romana i primeni toka svesti dao nov pravac modernoj književnosti. Njegov roman "Uliks" smatra se biblijom evropskog proznog modernizma.

1991. Na Svetskom prvenstvu u australijskom gradu Pert jugoslovenski vaterpolisti osvojili zlatnu medalju.




maleccka

Zlatna sredina

(10)

  • »maleccka« je žensko

Postovi: 374

Datum registracije: 24.07.2002

Lokacija: e to ni ja ne znam

  • Poruku poslati

119

Utorak, 14. Januar 2003

14.januar

1953. - Josip Broz Tito izabran je za prvog predsjednika Jugoslavije.
[SIZE=1]...Moj stari kofer opet miriše na sive ceste...[/SIZE]

hobbes

Profesionalac

(10)

  • »hobbes« je muško

Postovi: 1.679

Datum registracije: 21.08.2002

Lokacija: izbegavam

  • Poruku poslati

120

Utorak, 14. Januar 2003

dopuna za 14-ti januar

1742. Umro engleski astronom i geofizičar Edmund Halej , direktor Griniške opservatorije i kraljevski astronom, po kom je dobila naziv Halejeva kometa. Prvi utvrdio da su komete uočene 1682, 1601. i 1551. zapravo isto telo koje se periodično pojavljuje. Izradio prvi katalog sjajnih zvezda južnog neba i prvu meteorološku kartu.

1784. SAD ratifikovale mirovni ugovor s Velikom Britanijom, čime je i formalno okončan Američki rat za nezavisnost.

1898. Umro engleski pisac i matematičar Luis Kerol , autor bajki "Alisa u zemlji čuda" i "Alisa s onu stranu ogledala".

1957. Umro Hemfri Bogart , jedan od najpopularnijih američkih filmskih glumaca pedesetih godina. Dobitnik "Oskara" 1951. za film "Afrička kraljica", popularnost stekao filmovima "Kazablanka" i "Malteški soko".

Social bookmarks